Exproof Kamera Seçimi Nasıl Yapılır? ATEX, IECEx ve Teknik Şartname Rehberi
Exproof kamera seçimi yalnızca çözünürlük veya muhafaza dayanımıyla yapılamaz. Patlayıcı ortamlar için doğru CCTV sisteminin belirlenmesinde ATEX ve IECEx sertifikaları, Zone sınıfları, ekipman koruma seviyeleri (EPL), gaz ve toz grupları, sıcaklık sınıfı, lens seçimi, görüntü ayrıntısı, kablolama ve montaj koşulları birlikte değerlendirilmelidir. Exproof IP, sabit ve PTZ kameraların seçim kriterlerini, örnek teknik şartname maddelerini ve proje kabul testlerini inceliyoruz.

Exproof kamera seçimi, patlayıcı gaz, buhar veya yanıcı toz bulunabilen endüstriyel ortamlarda kullanılacak CCTV sistemlerinin güvenli ve teknik olarak uygun şekilde belirlenmesi sürecidir. Petrol rafinerileri, petrokimya tesisleri, doğalgaz tesisleri, kimya fabrikaları, boya üretim alanları ve bazı tozlu üretim tesislerinde standart güvenlik kameraları yerine özel koruma yöntemlerine sahip ekipmanların kullanılması gerekebilir.
Bu tür projelerde kamera seçimi yalnızca çözünürlük, gece görüş mesafesi, lens veya IP koruma sınıfına göre yapılamaz. Kameranın kurulacağı alanın patlayıcı ortam sınıflandırması, ilgili ekipmanın sertifikasyon kapsamı, çalışma sıcaklığı, gaz veya toz grubu ve bağlantı ekipmanlarının uygunluğu birlikte değerlendirilmelidir.
Doğru Exproof kamera seçiminde ilk adım, kamera modelinin belirlenmesi değil, tesisin tehlikeli alan sınıflandırmasının ve görüntüleme ihtiyacının tanımlanmasıdır.
Bu rehber, Exproof kameralar için teknik şartname hazırlayan mühendisler, güvenlik sistemleri proje yöneticileri, satın alma uzmanları ve uygulama ekipleri açısından ürün değerlendirme sürecini açıklamaktadır.
Exproof kameraların temel çalışma prensipleri ve patlayıcı ortam teknolojilerine genel bakış için Exproof Kamera Sistemleri Nedir? makalesi incelenebilir.
Exproof Kamera Seçiminde İlk Adım: Tehlikeli Alanın Belirlenmesi
Patlayıcı ortam riski bulunan tesislerde kamera seçiminin temelini, işletmenin tehlikeli alan sınıflandırması oluşturur.
Tehlikeli alan sınıflandırması; yanıcı gaz, buhar, sis veya tozdan kaynaklanan patlayıcı atmosferin oluşma sıklığı ve devam süresi gibi faktörler dikkate alınarak yapılır.
Gaz ve buhar ortamlarının sınıflandırılmasında IEC 60079-10-1:2020, yanıcı toz ortamlarının sınıflandırılmasında ise IEC 60079-10-2:2026 ilgili teknik kaynaklardır.
Gaz ve Buhar Ortamlarında Zone Sınıfları
Bölge | Genel tanım | İlgili asgari EPL |
|---|---|---|
Zone 0 | Patlayıcı gaz atmosferinin sürekli, uzun süreli veya sık oluştuğu alan | Ga |
Zone 1 | Normal çalışma sırasında zaman zaman oluşmasının beklendiği alan | Gb |
Zone 2 | Normal çalışmada beklenmeyen, oluşursa kısa süre devam eden alan | Gc |
Daha yüksek koruma seviyesine sahip ekipmanlar, diğer uygunluk koşulları da karşılandığında daha düşük tehlike seviyesindeki alanlarda kullanılabilir.
Örneğin uygun bir Gb ekipman, diğer teknik ve sertifikasyon koşulları sağlandığında Zone 2 uygulamasında değerlendirilebilir.
Ancak Gc seviyesindeki bir cihazın Zone 1 için yeterli olduğu varsayılmamalıdır.
Yanıcı Toz Ortamlarında Zone Sınıfları
Bölge | Genel tanım | İlgili asgari EPL |
|---|---|---|
Zone 20 | Patlayıcı toz bulutunun sürekli, uzun süreli veya sık oluştuğu alan | Da |
Zone 21 | Normal çalışma sırasında zaman zaman oluşmasının beklendiği alan | Db |
Zone 22 | Normal çalışmada beklenmeyen, oluşursa kısa süre devam eden alan | Dc |
Bu sınıflandırmalar, kullanılacak elektrikli cihazların minimum koruma gereksinimlerini belirlemek için önemlidir.
Önemli: Bir kameranın Zone 1 için uygun olması, otomatik olarak Zone 21 için de uygun olduğu anlamına gelmez. Gaz ve toz atmosferlerine ilişkin işaretlemeler ayrı ayrı doğrulanmalıdır.
ATEX ve IECEx Sertifikaları Nasıl Kontrol Edilir?
Exproof kamera satın alırken ürün üzerinde ATEX veya IECEx ifadesinin bulunması tek başına yeterli değerlendirme değildir.
Sertifikanın hangi ürün modelini, hangi koruma yöntemini, hangi ortam grubunu ve hangi sıcaklık koşullarını kapsadığı incelenmelidir.
ATEX Uygunluk Kontrolü
ATEX 2014/34/AB çerçevesinde uygunluk değerlendirmesinde ürünün ilgili ekipman grubu ve kategorisi önemlidir.
Yaygın endüstriyel uygulamalarda kullanılan Grup II ekipmanları için genel eşleştirme şöyledir:
ATEX kategorisi | Gaz ortamı | Toz ortamı |
|---|---|---|
Kategori 1 | Zone 0 | Zone 20 |
Kategori 2 | Zone 1 | Zone 21 |
Kategori 3 | Zone 2 | Zone 22 |
Tablo, asgari kategoriye dayalı genel seçim ilişkisini gösterir. Ürünün gaz veya toz için belgelendirilmiş olması ve bütün diğer koşullara uygunluğu ayrıca gereklidir.
Teknik teklif değerlendirmesinde aşağıdaki belgeler talep edilmelidir:
Tam ürün modeline ve varyantına ait üretici teknik dokümanı.
Uygulanabilir AB uygunluk beyanı.
İlgili ATEX uygunluk ve sertifikasyon belgeleri.
Ürün üzerinde bulunan Ex işaretlemesinin açıklaması.
Kurulum ve kullanım kılavuzu.
Özel kullanım koşulları ve varsa sertifika ekleri.
İlgili bağlantı ekipmanlarının sertifika bilgileri.
CE işareti tek başına kameranın istenen Zone için uygunluğunu göstermez.
IECEx Sertifikası Nasıl Doğrulanır?
IECEx, patlayıcı atmosferlerde kullanılan ekipmanlara ilişkin uluslararası belgelendirme sistemidir.
Teklif edilen kameranın IECEx sertifikası bulunduğu belirtiliyorsa sertifika numarası ve kapsamı doğrulanmalıdır.
Sertifika incelenirken:
Üretici adı ve sertifika sahibi.
Tam model ve tip kodu.
Koruma yöntemi.
Gaz veya toz grubu.
Sıcaklık sınıfı veya yüzey sıcaklığı.
Ekipman koruma seviyesi.
Ortam sıcaklığı sınırları.
Sertifikadaki özel koşullar.
karşılaştırılmalıdır.
Aynı üreticiye ait farklı kamera varyantlarının farklı sertifika kapsamlarına sahip olabileceği unutulmamalıdır.
Exproof Kamera İşaretlemesi Nasıl Okunur?
Teknik şartname hazırlanırken ürün üzerindeki Ex işaretlemesinin anlaşılması büyük önem taşır.
Örneğin aşağıdaki gaz ortamı işaretlemesini ele alalım:
II 2G Ex db IIC T6 Gb
İşaret | Açıklama |
|---|---|
II | Maden dışı endüstriyel ekipman grubu |
2G | Gaz ortamları için ATEX kategori 2 |
Ex | Patlayıcı atmosfer koruması |
db | Alev sızdırmaz muhafaza koruma yöntemi |
IIC | Gaz grubu |
T6 | Azami yüzey sıcaklığı sınıfı |
Gb | Gaz ortamları için yüksek ekipman koruma seviyesi |
Bu tür bir işaretleme, ürünün belgelenmiş koşullarda Zone 1 veya uygun Zone 2 uygulamaları açısından değerlendirilebilmesini sağlar.
Ancak aynı işaretlemenin toz atmosferlerine de uygunluk sağladığı kabul edilmemelidir.
Toz ortamlarına yönelik örnek işaretleme:
II 2D Ex tb IIIC T80°C Db
Burada IIIC toz grubunu, T80°C belirtilen sıcaklık sınırını, Db ise toz ortamları için ekipman koruma seviyesini ifade eder.
Bu örnekler ürün seçimini açıklamak içindir. Gerçek uygulamada kameranın tam işaretlemesi ve sertifika dokümanları esas alınmalıdır.
Gaz Grubu ve Sıcaklık Sınıfı Neden Önemlidir?
Exproof kamera seçiminde yalnızca Zone sınıfının doğru olması yeterli değildir.
Kamera, ortamda bulunabilecek maddelerin özelliklerine de uygun olmalıdır.
Gaz Grupları
Grup II gaz atmosferleri genel olarak IIA, IIB ve IIC alt gruplarında değerlendirilir.
IIC, bu sınıflandırma içerisinde daha zorlayıcı tutuşturma karakteristiklerine sahip gazları kapsayan gruptur.
Ancak ürün seçimi sırasında yalnızca en yüksek grup işaretlemesine odaklanılmamalıdır. Tesisin tehlikeli alan dokümanlarında belirtilen gaz grubu esas alınmalıdır.
Sıcaklık Sınıfları
Gaz ortamlarında kullanılan ekipmanlarda sıcaklık sınıfları önemli bir değerlendirme kriteridir.
Sıcaklık sınıfı | Ekipmanın azami yüzey sıcaklığı |
|---|---|
T1 | 450°C |
T2 | 300°C |
T3 | 200°C |
T4 | 135°C |
T5 | 100°C |
T6 | 85°C |
T6 işaretlemesi, kameranın azami yüzey sıcaklığının ilgili sertifikasyon koşullarında 85°C sınırını aşmamasını ifade eder.
Ancak sıcaklık sınıfının uygulanabilirliği ortam sıcaklığına, ürün varyantına ve sertifikada tanımlanan çalışma koşullarına bağlıdır.
Yanıcı toz bulunan alanlarda da azami yüzey sıcaklığı, ilgili tozun tutuşturma karakteristikleri ve birikmiş toz tabakalarının etkileriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Exproof Kamera Tipi Nasıl Seçilir?
Patlayıcı ortamlar için tasarlanmış güvenlik kameraları farklı gövde ve hareket özellikleriyle sunulabilir.
Sabit Exproof Kameralar
Sabit kameralar, belirli bir alanın sürekli izlenmesi için tercih edilebilir.
Pompa istasyonları, belirli proses ekipmanları, vana grupları ve tesis girişlerinde kullanılabilir.
Sabit sistemlerin avantajı, izleme yönünün sürekli aynı kalmasıdır.
Bununla birlikte tek kameranın kapsadığı alan lens ve montaj noktasına bağlıdır.
Exproof PTZ Kameralar
PTZ (Pan-Tilt-Zoom) kameralar, yatay-dikey hareket ve optik yakınlaştırma özellikleri sunar.
Büyük proses sahaları, tank çiftlikleri ve geniş endüstriyel alanlarda değerlendirilebilir.
Ancak PTZ kameranın hareket edebilmesi, bütün alanları aynı anda izleyebildiği anlamına gelmez.
Sürekli görüntülenmesi gereken kritik proses noktalarında, hareketli kameraya ek sabit kameralar gerekebilir.
Exproof Termal Kameralar
Termal kameralar, görünür ışığa bağlı kalmadan sahnedeki ısıl ışınım farklılıklarını görüntüleyebilir.
Uygun sistemlerde çevre güvenliği, belirli sıcaklık anormalliklerinin izlenmesi veya proses değerlendirmelerinde kullanılabilir.
Ancak termal görüntüleme, her modelin kalibre sıcaklık ölçümü yaptığı veya yangın algılama sistemi olarak sertifikalandırıldığı anlamına gelmez.
Termal kameranın çözünürlüğü, ölçüm kabiliyeti, algılama mesafesi ve Ex uygunluğu ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Sabit, PTZ ve Termal Exproof Kamera Karşılaştırması
Kriter | Sabit kamera | PTZ kamera | Termal kamera |
|---|---|---|---|
Sabit görüş noktasını izleme | Uygun | Konuma bağlı | Uygun modellerde |
Hareketli yönlendirme | Genellikle yok | Var | Modele bağlı |
Optik yakınlaştırma | Modele bağlı | Yaygın | Modele bağlı |
Düşük ışıkta izleme | Sensöre ve aydınlatmaya bağlı | Sensöre ve aydınlatmaya bağlı | Isıl görüntüleme |
Geniş saha gözetimi | Çoklu kamera gerekebilir | Uygun kullanım alanı | Lens ve çözünürlüğe bağlı |
Teknik karmaşıklık | Görece düşük | Hareketli bileşenler içerir | Özel görüntü işleme |
Ex sertifikasyonu | Model bazında | Model bazında | Model bazında |
Tablodaki değerlendirmeler genel ürün sınıflarına ilişkindir. Gerçek performans, seçilen kamera modelinin teknik özelliklerine ve proje koşullarına göre değişir.
Exproof Kamera Lens ve Çözünürlük Seçimi
Exproof kameranın ilgili tehlikeli alan için sertifikalandırılmış olması, görüntüleme ihtiyacını karşıladığı anlamına gelmez.
Doğru lens seçimi, hedef mesafesi ve görüntü ayrıntısı da değerlendirilmelidir.
Megapiksel Değeri Tek Başına Yeterli mi?
Hayır.
Örneğin 4 MP çözünürlüğe sahip geniş açılı bir kamera, uzak bir vanayı görüntüleyebilir ancak üzerindeki küçük göstergelerin okunması için yeterli ayrıntıyı sağlamayabilir.
Bu nedenle kamera seçilirken:
Hedef mesafesi.
Yatay görüş açısı.
Lens odak uzaklığı.
Görüntü sensörü.
Çözünürlük.
Aydınlatma koşulları.
Hareket bulanıklığı.
Görüntü sıkıştırma.
birlikte değerlendirilmelidir.
PPM Hesabı Nasıl Yapılır?
PPM (Pixels Per Meter), hedef düzleminde bir metrelik yatay alanın görüntüde kaç piksele karşılık geldiğini ifade eder.
Basitleştirilmiş hesaplama:
PPM = Görüntünün yatay piksel sayısı / Hedef mesafesindeki yatay görüş genişliği
Örneğin:
Kamera çözünürlüğü: 2688 × 1520 piksel.
Hedef mesafesindeki yatay görüş genişliği: 12 metre.
Hesaplama:
2688 / 12 = 224 PPM
Bu değer, belirtilen hedef düzlemindeki teorik yatay piksel yoğunluğudur.
Ancak 224 PPM değerinin gerçek uygulamada belirli bir kimlik tespiti, gösterge okuma veya proses kontrol görevini kesin olarak sağlayacağı varsayılmamalıdır.
Görüntü kalitesi; optik performans, aydınlatma, sıkıştırma ve diğer koşullardan da etkilenir.
Video gözetim sistemlerinde uygulama kriterleri açısından IEC 62676-4:2025 dikkate alınmalıdır. Eski DORI yaklaşımıyla güncel standardın görev ve piksel yoğunluğu tanımlarının birebir eşdeğer olduğu varsayılmamalıdır.
Konuyla ilgili ayrıntılı bilgi için Kamera Sistemlerinde DORI Analizi makalesi incelenebilir.
Exproof Kameralarda IP, IK ve Gövde Malzemesi Seçimi
Exproof kameralarda muhafaza yapısının iki ayrı görevi olabilir.
Birincisi, ilgili patlayıcı atmosfer koruma yöntemini sağlamaktır. İkincisi ise kamerayı dış ortam koşullarından korumaktır.
Bu nedenle IP66, IP67 veya başka bir çevresel koruma sınıfına sahip bir cihaz otomatik olarak Exproof kabul edilemez.
Paslanmaz Çelik Gövde
Endüstriyel tesislerde bazı Exproof kamera muhafazaları paslanmaz çelikten üretilmektedir.
304 veya 316L gibi paslanmaz çelik seçenekleri, ortamın korozyon koşullarına göre değerlendirilebilir.
Özellikle deniz kıyısındaki tesislerde ve belirli kimyasal ortamlarda korozyon dayanımı önem kazanır.
Ancak paslanmaz çelik gövde kullanımı, tek başına ATEX veya IECEx uygunluğu sağlamaz.
Gövde ve bağlantı parçaları, sertifikalı ürün tasarımının bir parçası olarak değerlendirilmelidir.
IP Koruma Sınıfı
IP koruma sınıfı, ekipmanın katı maddeler ve su girişine karşı koruma seviyesini ifade eder.
Dış ortamda kurulacak kameralarda yağmur, nem, yıkama ve toz koşulları dikkate alınmalıdır.
Ancak tehlikeli ortam güvenliğiyle ilgili Ex koruması ile dış ortam IP koruması birbirinden farklı teknik gerekliliklerdir.
Darbe ve Titreşim Dayanımı
IK sınıfı, belirli koşullarda mekanik darbe dayanımı hakkında bilgi sağlar.
Bunun dışında pompa, kompresör ve ağır makine yakınlarında mekanik titreşim de önemli olabilir.
Montaj konsolu ve bağlantı ekipmanlarının bu koşullara uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir.
Exproof Kamera Beslemesi, Ağ Bağlantısı ve Kablolama
Exproof kamera seçiminde yalnızca kameranın sertifikalı olması yeterli değildir.
Kablo girişleri, bağlantı kutuları, enerji beslemesi ve ilgili saha bileşenleri de tehlikeli alan koşullarına uygun olmalıdır.
PoE Kullanılabilir mi?
Bazı Exproof IP kamera modelleri PoE veya farklı düşük gerilim besleme yöntemlerini destekleyebilir.
Ancak bir kameranın PoE desteklemesi, standart bir PoE ağ anahtarının patlayıcı atmosferde kullanılabileceği anlamına gelmez.
Enerji besleme yönteminin sertifikalı kamera sistemiyle uyumu ve kablo girişlerinin uygunluğu kontrol edilmelidir.
Fiber Optik Bağlantı
Uzun mesafeli veya elektromanyetik girişim riski bulunan tesislerde fiber optik bağlantı tercih edilebilir.
Ancak fiber optik kablonun kullanılması, ilgili tüm cihazların Ex uygunluk değerlendirmesinden muaf olduğu anlamına gelmez.
Aktif fiber ekipmanları, dönüştürücüler, bağlantı kutuları ve varsa optik ışınım kaynaklı riskler ilgili tasarım kapsamında değerlendirilmelidir.
Kablo Rakorları ve Bağlantı Kutuları
Kablo rakorları ve bağlantı kutuları, Ex korumalı sistemlerin kritik bileşenleridir.
Kamera gövdesi uygun olsa bile hatalı kablo giriş ekipmanı veya yanlış montaj, muhafazanın koruma bütünlüğünü bozabilir.
Bu nedenle:
Kablo rakoru tipi.
Kablo özellikleri.
Bağlantı kutusu uygunluğu.
Topraklama ve eşpotansiyel bağlantılar.
Kablo güzergâhı.
Muhafaza ve giriş bağlantıları.
IEC 60079-14:2024 ve sertifika talimatları doğrultusunda değerlendirilmelidir.
Exproof Kamera Seçimi İçin Örnek Teknik Değerlendirme
Bir petrokimya tesisinde pompa ünitesinin güvenlik kamerasıyla izlenmesi gerektiğini düşünelim.
İşletmenin tehlikeli alan dokümanında örnek olarak aşağıdaki koşullar tanımlanmış olsun:
Proje parametresi | Örnek gereksinim |
|---|---|
Kurulum alanı | Zone 1 |
Ortam türü | Yanıcı gaz/buhar |
Gaz grubu | IIB |
Tesisin sıcaklık gereksinimi | T4 veya daha uygun |
Ortam sıcaklığı | −20°C ile +50°C |
Görüntüleme hedefi | Pompa ve vana grubunun izlenmesi |
Hedef mesafesi | 18 metre |
Kameranın kullanım şekli | Sabit görüntüleme |
Bağlantı | IP ağ bağlantısı |
Çevresel koşul | Dış ortam |
Bu bilgiler, örnek bir teknik değerlendirme için kullanılabilir.
İlk Aşama: Sertifika Uygunluğu
Kameranın Zone 1 için uygun ekipman koruma seviyesine ve gerekli gaz grubu işaretlemesine sahip olduğu kontrol edilmelidir.
IIB gerektiren bir ortamda, diğer koşulları da sağlayan uygun bir IIC sertifikalı ürün değerlendirilebilir.
Sıcaklık sınıfı ise tesisin belirtilen gereksinimiyle karşılaştırılmalıdır.
İkinci Aşama: Ortam Sıcaklığı Kontrolü
Teklif edilen kameranın sertifikasında belirtilen ortam sıcaklığı aralığı, sahadaki −20°C ile +50°C koşullarını kapsamalıdır.
Yalnızca ürün kataloglarındaki genel çalışma sıcaklığı bilgisiyle yetinilmemelidir.
Üçüncü Aşama: Görüntüleme Performansı
Pompa ve vana grubunun hangi ayrıntı düzeyinde izlenmek istendiği belirlenmelidir.
Yalnızca pompanın çalıştığını görmekle küçük bir analog göstergenin değerini okumak farklı optik gereksinimler oluşturur.
Lens ve çözünürlük bu hedefe göre seçilmelidir.
Dördüncü Aşama: Entegrasyon ve Enerji
Kamera beslemesi, ağ bağlantısı, kayıt sistemi ve ilgili saha ekipmanlarının uyumluluğu doğrulanmalıdır.
Beşinci Aşama: Teknik Onay
Sertifika, teknik doküman, kamera modeli, montaj aksesuarları ve kurulum talimatları bir bütün olarak incelenmelidir.
Bu örnek, teknik değerlendirme yöntemini açıklamak içindir; gerçek bir Zone 1 tesisi için onaylanmış ekipman seçimi veya uygulama projesi değildir.
Exproof Kamera Teknik Şartnamesinde Neler Bulunmalı?
Exproof kamera satın alma şartnamesinde yalnızca “ATEX sertifikalı, 4 MP, IP66 kamera” yazılması yeterli değildir.
Aşağıdaki teknik alanlar açıkça tanımlanmalıdır.
Şartname başlığı | Belirtilmesi gereken bilgi |
|---|---|
Tehlikeli alan | Zone sınıfı |
Ekipman koruma seviyesi | Gereken EPL |
Gaz/toz grubu | IIA/IIB/IIC veya IIIA/IIIB/IIIC |
Sıcaklık gereksinimi | İlgili sıcaklık sınıfı/yüzey sıcaklığı |
Ortam sıcaklığı | Minimum ve maksimum değerler |
Sertifika | ATEX, gerekli ise IECEx |
Ürün kapsamı | Tam model ve varyant |
Kamera tipi | Sabit, PTZ veya termal |
Görüntüleme | Çözünürlük, lens, hedef mesafe |
Çevresel koruma | IP, korozyon, titreşim gereksinimleri |
Besleme | Üretici onaylı enerji yöntemi |
İletişim | Ethernet, fiber veya desteklenen arayüz |
Aksesuarlar | Rakor, kutu, montaj ve bağlantı ekipmanları |
Siber güvenlik | Ağ erişimi, kimlik doğrulama, güncelleme |
Testler | Belge kontrolü, FAT, SAT |
Dokümantasyon | Sertifika, kılavuz, çizim, test raporu |
Teknik şartnameye proje gereksinimlerine göre performans ve kabul kriterleri eklenmelidir.
Exproof Kamera Sistemlerinde FAT ve SAT Testleri
Exproof kamera projelerinde kabul işlemleri hem patlayıcı ortam uygunluğu hem de görüntüleme ve sistem entegrasyonu açısından değerlendirilmelidir.
FAT: Fabrika Kabul Testleri
FAT (Factory Acceptance Test), ürünün veya sistemin teslimat öncesinde tanımlanmış gereksinimlere göre kontrol edilmesidir.
Exproof kamera projelerinde FAT kapsamına aşağıdaki işlemler alınabilir:
Ürün model ve seri numarası kontrolü.
Sertifika ve Ex işaretlemesi doğrulaması.
İlgili aksesuarların belge kontrolü.
Kamera görüntüsünün kontrolü.
PTZ veya diğer hareket işlevlerinin test edilmesi.
Ağ bağlantısı ve video akışının doğrulanması.
NVR/VMS entegrasyon testleri.
İşletim ve alarm işlevlerinin kontrolü.
Bu işlemler, ürünün sertifikasyon testlerinin yeniden yapıldığı anlamına gelmez.
SAT: Saha Kabul Testleri
SAT (Site Acceptance Test), sistemin gerçek kurulum ortamında kontrol edilmesini kapsar.
Saha kabulünde:
Montaj noktasının onaylı proje ile uyumu.
Kamera ve aksesuarların Ex sertifika uygunluğu.
İlgili kablo girişleri ve bağlantıların kontrolü.
Topraklama ve eşpotansiyel bağlantıların doğrulanması.
Uygun ilk elektriksel muayene.
Hedef mesafede görüntü kalitesinin test edilmesi.
Gece ve düşük ışık koşullarında görüntü doğrulaması.
Kayıt ve video geri oynatma.
Ağ bağlantısı kesintisi davranışı.
Alarm ve entegrasyon işlevleri.
değerlendirilebilir.
Patlayıcı ortam elektriksel tesisatının ilk muayenesinde ilgili IEC 60079-14:2024 gereklilikleri ve ürün talimatları esas alınmalıdır.
Exproof Kamera Seçiminde Yapılan Yaygın Hatalar
Exproof kamera projelerinde maliyetli ve güvenlik açısından kritik sonuçlara yol açabilecek bazı seçim hataları bulunmaktadır.
Zone sınıfını doğrulamadan kamera modeli belirlemek.
ATEX veya IECEx ifadesini, belgenin kapsamını kontrol etmeden yeterli görmek.
Gaz sertifikalı kamerayı toz ortamında doğrudan kullanmak.
Ortam sıcaklığı ve sıcaklık sınıfını değerlendirmemek.
Standart kamera muhafazasını patlayıcı ortam koruması olarak kabul etmek.
Kamera sertifikalı olsa bile rakor ve bağlantı kutusu uygunluğunu atlamak.
Çözünürlüğe bakıp lens ve hedef mesafesini hesaplamamak.
PTZ kameranın bütün kritik noktaları sürekli izlediğini varsaymak.
Yalnızca gündüz görüntüsüne göre kabul yapmak.
Sertifika özel koşullarını ve bakım talimatlarını incelememek.
Özellikle yanlış Ex sertifika eşleştirmesi, kamera görüntü kalitesinden bağımsız olarak projenin güvenlik uygunluğunu etkileyebilir.
Exproof Kamera Seçimi Kontrol Listesi
- Tesisin güncel tehlikeli alan sınıflandırma dokümanı alındı mı?
- Gaz veya yanıcı toz riski ayrı değerlendirildi mi?
- Gereken Zone ve EPL belirlendi mi?
- Gaz/toz grubu doğrulandı mı?
- Sıcaklık sınıfı ve ortam sıcaklığı kontrol edildi mi?
- Ürün modelinin sertifika kapsamı doğrulandı mı?
- Özel sertifika koşulları incelendi mi?
- Kamera tipi ve görüntüleme hedefi belirlendi mi?
- Lens, çözünürlük ve hedef mesafe değerlendirildi mi?
- Kablo rakorları, bağlantı kutuları ve enerji beslemesi kontrol edildi mi?
- NVR/VMS entegrasyonu doğrulandı mı?
- FAT ve SAT kabul kriterleri tanımlandı mı?
- İşletme, bakım ve periyodik muayene planı hazırlandı mı?
Bu liste ürün ön seçimi ve satın alma değerlendirmesi içindir. Yetkin mühendisler tarafından hazırlanacak patlayıcı ortam tasarım ve uygunluk değerlendirmesinin yerine geçmez.
Exproof Kameralar Hakkında Sık Sorulan Sorular
Exproof kamera seçimi nasıl yapılır?
Öncelikle kurulum noktasının tehlikeli alan sınıfı belirlenir. Ardından ekipmanın EPL, gaz veya toz grubu, sıcaklık sınıfı ve çalışma koşulları kontrol edilir. Uygun sertifikasyon sağlandıktan sonra lens, çözünürlük, kamera tipi, besleme ve entegrasyon özellikleri değerlendirilir.
Zone 1 için hangi kamera seçilmelidir?
Zone 1 gaz ortamında, ilgili madde grubu ve sıcaklık koşullarına da uygun, en az Gb koruma seviyesini karşılayan sertifikalı ekipman gereklidir. Tam ürün seçimi sahadaki koşullara göre yapılmalıdır.
Exproof kameralar mutlaka paslanmaz çelik mi olmalıdır?
Hayır. Gövde malzemesi sertifikalı tasarım ve çevresel koşullara bağlıdır. Paslanmaz çelik gövde kullanılması tek başına patlayıcı ortam uygunluğu sağlamaz.
ATEX sertifikası ile IECEx sertifikası aynı mı?
Hayır. ATEX, ilgili ürün mevzuatı ve uygunluk değerlendirmesiyle ilişkilidir. IECEx ise uluslararası bir belgelendirme sistemidir. Her iki belgenin kapsamı ve kullanım amacı ayrı değerlendirilmelidir.
Exproof IP kamera PoE ile çalışabilir mi?
Uygun tasarlanmış belirli ürünler PoE destekleyebilir. Ancak enerji beslemesinin sertifikalı kamera sistemiyle uyumlu olması ve bağlantı ekipmanlarının ilgili tehlikeli alan koşullarını karşılaması gerekir.
Exproof kamerada IP66 yeterli midir?
Hayır. IP66, su ve toza karşı çevresel koruma sınıfıdır. Patlayıcı atmosferde kullanılacak cihazın ayrıca ilgili Ex koruma gerekliliklerini karşılaması gerekir.
Exproof kamera yangını önler mi?
Exproof kamera, kendi ekipmanından kaynaklanabilecek tutuşturma riskinin kontrolüne yönelik koruma yöntemleri kullanır. Yangın algılama, gaz algılama veya patlama önleme sistemlerinin yerine geçmez.
Exproof kamera montajını kim yapmalıdır?
Kurulum, ilgili patlayıcı ortam gerekliliklerini bilen, gerekli yetkinliklere sahip personel tarafından, onaylı proje ve üretici talimatlarına uygun yapılmalıdır. Ex muhafazaya veya bağlantılarına yetkisiz müdahalede bulunulmamalıdır.
Sonuç: Doğru Exproof Kamera Seçiminde Öncelik Nedir?
Exproof kamera seçimi, standart güvenlik kamerası satın alma sürecinden farklı olarak patlayıcı ortam güvenliğiyle doğrudan bağlantılı bir mühendislik değerlendirmesidir.
Bu nedenle ilk olarak tesisin Zone sınıflandırması, gaz veya toz grubu, sıcaklık gereksinimi ve ekipman koruma seviyesi belirlenmelidir.
Ardından sertifikalı ürün seçenekleri; kamera tipi, lens, görüntü ayrıntısı, besleme, bağlantı, çevresel koruma ve bakım gereksinimleri açısından karşılaştırılmalıdır.
Doğru Exproof kamera, yalnızca sertifikası bulunan veya görüntü kalitesi yüksek olan cihaz değil; tesisin tehlikeli alan koşullarına, görüntüleme hedeflerine ve sistem bütünlüğüne uygunluğu doğrulanmış çözümdür.
Özellikle rafineri, petrokimya, doğalgaz ve yanıcı toz bulunan tesislerde Exproof kamera seçiminin güncel teknik standartlar, gerçek saha koşulları ve ilgili uygunluk belgeleri temelinde gerçekleştirilmesi gerekir.