Akaryakıt İstasyonları İçin Güvenlik Sistemleri: Kamera, Plaka Tanıma ve Alarm Çözümleri

Akaryakıt istasyonları, 24 saat hizmet verebilen, yoğun araç ve müşteri trafiğine sahip, yanıcı ve parlayıcı maddelerin depolandığı ve satışının yapıldığı ticari tesislerdir. Bu özellikleri nedeniyle akaryakıt istasyonlarının güvenlik ihtiyaçları, standart bir mağaza veya iş yerinden önemli ölçüde farklıdır.

Benzin istasyonlarında güvenlik; yalnızca kamera kayıtlarıyla sınırlı değildir. IP güvenlik kameraları, plaka tanıma sistemleri, hırsız alarmı, market ve kasa güvenliği, geçiş kontrolü, yangın ve gaz algılama, çevre güvenliği ve merkezi izleme sistemleri birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle akaryakıt pompa adaları, araç giriş-çıkışları, tanker boşaltım noktaları, LPG dolum alanları, istasyon marketleri ve teknik odalar farklı güvenlik riskleri barındırır.

Bu nedenle doğru güvenlik sisteminin amacı yalnızca olayları kayıt altına almak değil; belirli riskleri erken tespit etmek, gerekli bildirimleri oluşturmak, olayların değerlendirilmesini desteklemek ve tesisin güvenli işletilmesine katkı sağlamaktır.

Ancak akaryakıt istasyonlarında kullanılan bütün güvenlik ekipmanlarının aynı özelliklere sahip olması veya her alanda standart kamera ve alarm cihazlarının kullanılabilmesi mümkün değildir. Özellikle patlayıcı atmosfer riski bulunan alanlarda uygun ekipman ve kurulum yöntemlerinin seçilmesi kritik öneme sahiptir.

Akaryakıt İstasyonu Güvenlik Sistemi Nedir?

Akaryakıt istasyonu güvenlik sistemi, istasyondaki insanların, araçların, ürünlerin, tesis altyapısının ve belirlenmiş operasyonel alanların korunmasına yönelik fiziksel ve elektronik güvenlik bileşenlerinin bütünüdür.

Başlıca sistemler şunlardır:

• CCTV ve IP kamera sistemleri: Pompa adaları, araç girişleri, market ve diğer alanların görüntülenmesi.

• Plaka tanıma sistemleri (ANPR/LPR): Araç plakalarının okunması ve uygun güvenlik olaylarıyla ilişkilendirilmesi.

• Hırsız alarm sistemleri: Market, ofis, depo ve yetkisiz erişim noktalarının korunması.

• Geçiş kontrol sistemleri: Teknik odalar ve personel alanlarında erişimin yönetilmesi.

• POS-video entegrasyonu: Desteklenen satış işlemlerinin kamera kayıtlarıyla ilişkilendirilmesi.

• Çevre güvenlik sistemleri: Tank sahası, arka servis alanları ve tesis sınırlarının izlenmesi.

• Yangın ve gaz algılama sistemleri: Yangın belirtilerinin ve uygun sistemlerde tehlikeli gaz birikimlerinin algılanması.

• Merkezi güvenlik yönetimi: Birden fazla istasyonun ortak platformdan izlenmesi.

• Yedek enerji ve haberleşme: Gerekli güvenlik işlevlerinin kesinti koşullarında sürdürülebilmesi.

Bu çözümler farklı işlevler üstlenir. Örneğin plaka tanıma sistemi araç kimliğini okumaya yardımcı olurken gaz dedektörü belirli tehlikeli atmosfer koşullarını algılamak için kullanılır.

Dolayısıyla bir güvenlik teknolojisi diğerinin yerine otomatik olarak geçmez.

Akaryakıt İstasyonlarında Başlıca Güvenlik Riskleri

Akaryakıt istasyonlarında güvenlik riskleri dört temel başlıkta değerlendirilebilir.

Araç ve Müşteri Güvenliği

Pompa adaları ve araç giriş-çıkışlarında yoğun hareket bulunur.

Başlıca riskler:

• Araç çarpışmaları.

• Pompa ve istasyon ekipmanlarına fiziksel zarar verilmesi.

• Yakıt bedelinin ödenmeden istasyondan ayrılma olayları.

• Müşteri ve çalışanlar arasında yaşanabilecek güvenlik olayları.

• Gece saatlerindeki izinsiz giriş ve hırsızlık girişimleri.

Kamera ve plaka tanıma sistemleri, bu olayların değerlendirilmesini destekleyebilir.

Market ve Kasa Güvenliği

İstasyon marketlerinde ürün kayıpları, kasa işlemleri, hırsızlık ve yetkisiz erişim riskleri bulunmaktadır.

Bu alanlar, perakende mağazalarına benzer güvenlik teknolojilerinden yararlanabilir.

Tank ve Teknik Alan Güvenliği

Akaryakıt depolama ve transfer işlemleri yürütülen alanlarda yetkisiz erişim, fiziksel müdahale ve tesis güvenliği birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle tanker boşaltım noktaları, tank erişim alanları ve otomasyon ekipmanları kontrollü erişim gerektirebilir.

Yangın ve Patlama Riskleri

Akaryakıt buharları ve LPG gibi yanıcı gazlar, uygun koşullarda patlayıcı atmosfer oluşturabilir.

Bu nedenle yangın ve gaz güvenliği, standart hırsız alarmı ve CCTV sistemlerinden farklı mühendislik gereksinimlerine sahiptir.

Güvenlik projelendirmesinde bu risklerin tek bir kamera sistemiyle çözülebileceği varsayılmamalıdır.

Akaryakıt İstasyonlarında Kamera Sistemleri

CCTV ve IP kamera sistemleri, akaryakıt istasyonlarının en önemli güvenlik bileşenlerinden biridir.

Uygun şekilde projelendirilmiş kamera altyapısı; araç hareketlerinin, satış işlemleriyle ilişkili olayların, müşteri girişlerinin ve belirlenmiş tesis alanlarının görüntülenmesini sağlar.

Ancak her kameranın aynı görüntüleme amacıyla kullanılması doğru değildir.

Güvenlik Kameraları Nereye Yerleştirilmeli?

Tablo örnek yerleşim yaklaşımıdır. Kamera sayısı ve konumu, istasyonun mimarisi ile risk analizine göre belirlenmelidir.

Pompa Adası Kameraları

Pompa adalarında kamera yerleşimi yapılırken araçların hangi açıdan görüntüleneceği, pompa ekipmanlarının kadrajda bulunması ve hareketin izlenebilirliği değerlendirilmelidir.

Özellikle:

• Pompa alanının görünürlüğü.

• Araçların kör noktalarda kalmaması.

• Gece aydınlatmasının kamera performansına etkisi.

• Araç farlarından oluşan parlamalar.

• Kamera montaj konumu.

• Tehlikeli alan sınıflandırması.

önemlidir.

Yalnızca geniş açılı bir kameranın bütün pompa adasını göstermesi, araç plakalarının veya olay ayrıntılarının yeterli kalitede kaydedileceğini garanti etmez.

Akaryakıt İstasyonları İçin Hangi Kameralar Tercih Edilmeli?

İstasyonun farklı bölgelerinde farklı özelliklere sahip kameralar kullanılabilir.

IP Bullet Kameralar

Bullet kameralar, istasyonun dış alanlarında ve belirli yaklaşım noktalarında değerlendirilebilir.

Dış ortam kullanımında IP koruma sınıfı, montaj dayanımı ve çalışma sıcaklığı önemlidir.

Dome ve Turret Kameralar

İstasyon marketleri, girişler ve uygun kapalı alanlarda değerlendirilebilir.

Kamera seçimi yapılırken aydınlatma, görüş açısı ve fiziksel müdahaleye dayanıklılık dikkate alınmalıdır.

Varifokal Lensli Kameralar

Varifokal kameralar, farklı mesafelerdeki riskli alanların görüntülenmesi için lens ayarlarının düzenlenmesine imkân tanır.

Örneğin geniş bir pompa adasını görüntülemekle araç girişindeki plakaları kaydetmek farklı optik gereksinimler oluşturabilir.

PTZ Kameralar

PTZ (Pan-Tilt-Zoom) kameralar, belirli alanların uzaktan yönlendirilerek veya optik yakınlaştırmayla incelenmesini sağlayabilir.

Ancak PTZ kamera başka yöne baktığında önceki bölgenin görüntülenmesi sınırlanabilir.

Bu nedenle kritik alanların sürekli kaydı gerekiyorsa uygun sabit kameralarla birlikte değerlendirilmelidir.

WDR ve Gece Görüşü

Akaryakıt istasyonlarında güçlü projektörler, araç farları, market aydınlatması ve gün ışığı arasında önemli parlaklık farkları oluşabilir.

WDR (Wide Dynamic Range) teknolojisi, uygun kameraların bu tür sahnelerde daha dengeli görüntü oluşturmasına yardımcı olabilir.

Ancak yalnızca yüksek WDR değerine sahip kameranın tercih edilmesi yeterli değildir.

Gerçek gece performansı, hareket bulanıklığı ve plaka okunabilirliği kurulum koşullarında test edilmelidir.

Akaryakıt İstasyonlarında Plaka Tanıma Sistemleri

Plaka tanıma sistemi, araç plakalarının kamera görüntüleri üzerinden otomatik olarak okunmasına yönelik teknolojidir.

Uluslararası terminolojide Automatic Number Plate Recognition (ANPR) veya License Plate Recognition (LPR) olarak adlandırılır.

Akaryakıt istasyonlarında plaka tanıma, belirli güvenlik olaylarının incelenmesini kolaylaştırabilir.

Plaka Tanıma Sistemi Nasıl Çalışır?

Tipik bir plaka tanıma uygulamasında:

1. Araç kamera görüş alanına girer.

2. Kamera araç plakasını görüntüler.

3. OCR veya yapay zekâ algoritması plaka karakterlerini okur.

4. Plaka bilgisi ilgili olayla ilişkilendirilebilir.

5. Yetkili kullanıcılar uygun sistemlerde kayıtları plaka veya zaman bilgisiyle arayabilir.

Bu işlemin doğruluğu kamera konumu, ışık koşulları, plaka görünürlüğü ve algoritmanın özelliklerine bağlıdır.

Yakıt Bedelini Ödemeden Ayrılan Araçlar

Akaryakıt istasyonlarında karşılaşılabilecek olaylardan biri, yakıt alımı sonrasında ödeme yapılmadan istasyondan ayrılmasıdır.

Plaka tanıma ve CCTV sistemleri, bu tür olayların daha kolay incelenmesini destekleyebilir.

Ancak sistemin bir aracı tespit etmesi, aracın sürücüsünü veya hukuki sorumluluğu otomatik olarak belirlemez.

Olay kayıtları yetkili kişiler tarafından değerlendirilmeli; gerekli hukuki süreçler uygun şekilde yürütülmelidir.

Plaka Tanıma ile UTTS Aynı Sistem mi?

Hayır.

Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi (UTTS), akaryakıt satışları sırasında taşıta ilişkin plaka bilgisinin uygun taşıt tanıma donanımları aracılığıyla yeni nesil pompa ödeme kaydedici cihazlarına aktarılmasını sağlayan düzenleyici sistemdir.

CCTV tabanlı ANPR/LPR ise plakayı görüntü üzerinden okur.

Dolayısıyla plaka tanıma kamerası kurulması, UTTS yükümlülüklerinin yerine getirildiği anlamına gelmez.

ANPR/LPR teknolojisinin teknik çalışma prensiplerini incelemek için GüvenlikOnline'ın Plaka Okuma Sistemi Nedir? makalesinden yararlanılabilir.

Akaryakıt İstasyonlarında Exproof Kamera Kullanımı

Akaryakıt istasyonlarının kamera projelerinde en kritik teknik konulardan biri, patlayıcı atmosfer oluşabilecek alanlarda kullanılacak ekipmanın uygunluğudur.

Akaryakıt buharları veya yanıcı gazların bulunduğu belirli alanlarda elektriksel ekipmanlar uygun tasarlanmadığında tutuşturma kaynağı oluşturabilir.

Bu nedenle risk değerlendirmesiyle tehlikeli olarak sınıflandırılan alanlarda, ilgili bölgeye uygun Ex korumalı cihazlar gerekebilir.

Zone 0, Zone 1 ve Zone 2 Nedir?

Patlayıcı gaz atmosferleri açısından kullanılan temel bölge sınıfları şunlardır:

Bu sınıflar, ekipman seçimi ve kurulum gereksinimleri üzerinde doğrudan etkilidir.

Ancak bir akaryakıt istasyonundaki bütün pompa adasının veya kanopinin otomatik olarak aynı Zone sınıfında olduğu varsayılmamalıdır.

Tehlikeli bölgelerin sınırları, ilgili mühendislik değerlendirmesi ve Patlamadan Korunma Dokümanı esas alınarak belirlenmelidir.

Her Pompa Adasında Exproof Kamera Zorunlu mu?

Bütün pompa adalarındaki her kamera için tek tip Exproof şartı bulunduğu söylenemez.

Kamera gövdesinin ve ilgili elektriksel ekipmanın monte edildiği noktanın tehlikeli alan içerisinde olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Tehlikeli bölgenin dışında uygun konuma yerleştirilen standart bir dış ortam kamerası, ilgili şartlar sağlanıyorsa kullanılabilir.

Ancak cihaz tehlikeli bölge içerisine yerleştirilecekse ilgili Zone, gaz grubu, sıcaklık sınıfı ve ekipman koruma seviyesiyle uyumlu Ex koruması aranmalıdır.

Kamera muhafazasının IP66 veya IP67 olması, tek başına patlayıcı atmosfer uygunluğu sağlamaz.

Exproof Kamera Montajında Dikkat Edilecekler

• Tehlikeli alan sınıflandırması incelenmelidir.

• Ürün sertifikasının tam model ve donanım kombinasyonunu kapsadığı doğrulanmalıdır.

• Kamera gövdesi, kablo girişleri ve bağlantı bileşenleri birlikte değerlendirilmelidir.

• Kablo güzergâhı ve elektriksel koruma yöntemleri uygun tasarlanmalıdır.

• Topraklama ve eşpotansiyel bağlantılar değerlendirilmelidir.

• Kurulum ve ilk muayene yetkin personel tarafından gerçekleştirilmelidir.

IEC 60079-14:2024, patlayıcı atmosferlerde elektriksel ekipmanların seçimi, tesisat tasarımı, kurulumu ve ilk muayenesine ilişkin güncel uluslararası referanslardan biridir.

Daha ayrıntılı teknik bilgi için GüvenlikOnline'ın Exproof Kamera Sistemleri Nedir? rehberi incelenebilir.

Akaryakıt İstasyonlarında Hırsız Alarm Sistemleri

Hırsız alarm sistemleri, özellikle market, ofis, depo ve kontrollü teknik alanlarda izinsiz girişlerin algılanması amacıyla kullanılabilir.

Başlıca bileşenler:

• Hırsız alarm kontrol paneli.

• PIR hareket dedektörleri.

• Manyetik kapı kontakları.

• Cam kırılma ve darbe dedektörleri.

• İç ve dış ortam sirenleri.

• Alarm haberleşme modülleri.

• Uygun sistemlerde görüntülü alarm doğrulama.

İstasyonun çalışma saatleri ve kullanıcı hareketleri dikkate alınarak farklı alarm bölgeleri oluşturulabilir.

Örneğin 24 saat faaliyet gösteren marketin satış alanıyla mesai dışında kullanılan yönetim ofisi farklı alarm senaryolarına ihtiyaç duyabilir.

Ancak patlayıcı atmosfer riski bulunan alanlarda kullanılacak alarm ekipmanları ve bağlantı bileşenleri için ayrıca Ex uygunluk değerlendirmesi yapılmalıdır.

Market, Kasa ve POS-Video Entegrasyonu

Akaryakıt istasyonu marketleri, perakende güvenliği açısından özel öneme sahiptir.

Kamera sistemleri, kasa ve belirlenmiş satış alanlarının görüntülenmesini sağlayabilir.

Uygun POS-video entegrasyonlarında:

• Belirli satış işlemleri.

• İade ve iptal işlemleri.

• Kasa çekmecesi olayları.

• İşlem zamanı.

• İlgili kamera kaydı.

birbiriyle ilişkilendirilebilir.

Örneğin Milestone XProtect Transact, desteklenen POS verilerinin video kayıtlarıyla eşleştirilmesine yönelik bir yazılım çözümüdür.

Ancak bir istasyonun pompa otomasyonu ile CCTV kayıt sisteminin otomatik olarak birbirine bağlanabildiği varsayılmamalıdır.

Pompa Otomasyonu ve CCTV Entegrasyonu

Uygun yazılım arayüzlerinin bulunduğu projelerde yakıt ikmal işlemleri ile video kayıtları arasında ilişki kurulması değerlendirilebilir.

Bunun için:

• Pompa otomasyonunun veri aktarım olanakları.

• İşlem kimlikleri.

• Tarih ve saat senkronizasyonu.

• POS/VMS arayüz uyumluluğu.

• Yetkilendirme.

• Veri güvenliği.

kontrol edilmelidir.

Önemli: CCTV entegrasyonu, EPDK kapsamında kurulan bayi denetim sisteminin görev ve uygunluk yükümlülüklerini kendiliğinden karşılamaz.

Bayi denetim sisteminde yapılacak değişiklikler, yetkili tarafların sorumlulukları ve ilgili düzenlemeler doğrultusunda ele alınmalıdır.

Tanker Boşaltım ve Tank Sahası Güvenliği

Akaryakıt istasyonlarındaki tanker boşaltım alanları ve tank sahaları, hem işletme güvenliği hem de yangın-patlama riski açısından önemlidir.

Bu alanlarda uygun tasarımla:

• Yetkisiz erişimlerin izlenmesi.

• Tanker giriş-çıkışlarının görüntülenmesi.

• Boşaltım alanındaki güvenlik olaylarının kaydı.

• Fiziksel müdahale ve sabotaj risklerinin değerlendirilmesi.

• İlgili alarm ve erişim olaylarının bildirilmesi.

sağlanabilir.

Ancak video analitik sisteminin bir tanker boşaltım işlemini görüntülemesi, yakıt transferinin teknik olarak güvenli gerçekleştirildiğini garanti etmez.

Tank otomasyonu, uygun seviye ölçümü, taşma önleme ve ilgili proses emniyeti işlevleri ayrı sistemler olarak değerlendirilmelidir.

Güvenlik kameraları bu işlevleri destekleyebilir ancak onların yerine kullanılmamalıdır.

Akaryakıt İstasyonlarında Yangın ve Gaz Algılama Sistemleri

Yangın ve gaz algılama sistemleri, akaryakıt istasyonlarının can ve tesis güvenliği açısından kritik bileşenleridir.

Kullanılan yakıt türüne ve tesis mimarisine göre farklı algılama yöntemleri gerekebilir.

Yangın Algılama

Market, ofis ve belirli teknik alanlarda uygun yangın algılama ve uyarı sistemleri kullanılabilir.

Bu sistemler, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ilgili TS EN 54 gereklilikleri kapsamında projelendirilmelidir.

LPG Gaz Algılama

LPG bulunan istasyonlarda gaz algılama ve acil durum kontrol sistemlerine yönelik özel düzenlemeler bulunmaktadır.

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin 110 ve 111. maddeleri, LPG ikmal ve depolama güvenliği bakımından önemli hükümler içermektedir.

Bu kapsamda uygun Ex korumalı gaz algılama, sesli/görsel uyarı ve gerekli acil durum kontrol işlevleri bulunmaktadır.

Özellikle LPG'nin havadan ağır olması, uygun gaz dedektörlerinin yerleşimi açısından önemlidir. Ancak dedektörün yalnızca zemine yakın monte edilmesi yeterli kabul edilmemeli; ilgili mevzuat, üretici talimatları ve tesis geometrisi birlikte değerlendirilmelidir.

Termal Kameralar ve Yapay Zekâ Destekli Yangın Algılama

Belirli termal kameralar veya video tabanlı yangın algılama çözümleri, istasyonun uygun bölümlerinde ilave izleme amacıyla değerlendirilebilir.

Ancak standart bir CCTV kamerasına yapay zekâ yazılımı eklenmesi, cihazın otomatik olarak sertifikalı yangın algılama ekipmanı olduğu anlamına gelmez.

Yangın algılama, gaz algılama ve proses emniyeti işlevleri yalnızca genel amaçlı CCTV yazılımına bağımlı bırakılmamalıdır.

Geçiş Kontrol ve Çevre Güvenlik Sistemleri

Akaryakıt istasyonlarında bütün alanların müşterilere açık olması gerekmez.

Özellikle:

• Teknik odalar.

• Elektrik ve haberleşme odaları.

• Yönetim ofisleri.

• Stok depoları.

• Belirlenmiş tank ve servis alanları.

kontrollü erişim gerektirebilir.

Uygun geçiş kontrol sistemleriyle personelin belirli bölgelere erişimi yetkilendirilebilir ve erişim olayları kaydedilebilir.

Ancak patlayıcı atmosfer riski bulunan bölgelere monte edilecek okuyucu, kilit, bağlantı veya diğer elektrikli bileşenler için ilgili Ex gereklilikleri ayrıca incelenmelidir.

Acil çıkış ve yangın tahliye işlevleri, erişim kontrolü nedeniyle tehlikeye sokulmamalıdır.

Zincir Akaryakıt İstasyonlarında Merkezi Güvenlik Yönetimi

Birden fazla istasyonu bulunan şirketlerde merkezi video yönetim ve güvenlik izleme sistemleri değerlendirilebilir.

Desteklenen platformlarda:

• İstasyon bazlı güvenlik olayları.

• Kamera ve kayıt cihazlarının çevrim içi durumu.

• Alarm bildirimleri.

• Yetkili uzaktan görüntüleme.

• Kayıt cihazı arızaları.

• Belirli video analitik olayları.

• Merkezi kullanıcı ve yetki yönetimi.

takip edilebilir.

Ancak bütün istasyonların sürekli yüksek çözünürlüklü görüntülerinin merkeze aktarılması, önemli internet bant genişliği gereksinimi oluşturabilir.

Merkezi Yönetim mi, Yerel Kayıt mı?

Çok istasyonlu projelerde yerel kayıt ve merkezi yönetimin birlikte kullanılması değerlendirilebilir.

Ancak her tesisin ağ kapasitesi, kayıt ihtiyacı ve veri güvenliği yükümlülükleri ayrı analiz edilmelidir.

Akaryakıt İstasyonlarında Kamera Kayıtları Kaç Gün Saklanmalı?

Kamera kayıtlarının saklanma süresi teknik ve hukuki açıdan birlikte değerlendirilmelidir.

EPDK'nin bayi denetim sistemine ilişkin açıklamaları, ilgili faaliyet ve otomasyon unsurlarının niteliğine göre kamera konumlandırılmasını ve gerekli kayıtların muhafazasını ele almaktadır.

Ancak incelenen EPDK sık sorulan sorular kaynağı, bütün akaryakıt istasyonlarına uygulanabilecek tek bir sabit gün sayısını açıkça belirtmemektedir.

Bu nedenle her akaryakıt istasyonunda kayıtların mutlaka 30, 60 veya 90 gün saklanması gerektiği şeklinde genel bir sonuç çıkarılmamalıdır.

İşletmenin güncel lisans, bayi denetim, sözleşme ve diğer özel mevzuat yükümlülükleri doğrulanmalıdır.

Ayrıca KVKK kapsamında görüntülerin işlenme amacı ve gerekli saklama süresi değerlendirilmelidir.

Örnek: 16 Kameralı İstasyonda HDD Hesabı

Aşağıdaki değerleri varsayalım:

• Kamera sayısı: 16.

• Ortalama bit hızı: 3 Mbps.

• Kayıt yöntemi: 24 saat sürekli.

• Video kayıt formatı: Uygun H.265 yapılandırması.

Basitleştirilmiş formül:

Kayıt (TB) = Kamera sayısı × Mbps × 10,8 × Gün / 1.000

Bu örnek, gerçek saha bit hızı ölçümüne dayanmaz ve hukuki kayıt süresi önerisi değildir.

Disk kapasitesi belirlenirken RAID, kullanılabilir disk alanı, değişken bit hızı ve kapasite rezervi ayrıca hesaplanmalıdır.

Konunun ayrıntıları için GüvenlikOnline'ın Güvenlik Kamera Sistemleri Kayıt ve Depolama Teknikleri rehberi incelenebilir.

Akaryakıt İstasyonu Güvenlik Sistemlerinde KVKK

Akaryakıt istasyonlarında CCTV, plaka tanıma ve belirli giriş-çıkış kayıtları kişisel veri işleme faaliyetleri oluşturabilir.

Özellikle müşterilerin ve çalışanların görüntüleri ile gerçek kişilerle ilişkilendirilebilen araç plakaları dikkatle değerlendirilmelidir.

Kişisel Verileri Koruma Kurumunun 8 Haziran 2026 tarihli iş yeri güvenlik kameralarına ilişkin duyurusu kapsamında:

• Kamera kullanımının açık ve meşru amacı bulunmalıdır.

• Kişisel veri işleme şartları belirlenmelidir.

• Gerekli aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilmelidir.

• Kamera açıları ve izleme kapsamı ölçülü tutulmalıdır.

• Çalışanların genel performansını sürekli izleme amacıyla ölçüsüz kamera gözetimi yapılmamalıdır.

• Tuvalet, soyunma ve diğer özel alanlar görüntülenmemelidir.

• Ses kaydının gerekliliği ayrıca değerlendirilmelidir.

• Kayıtlara yalnızca yetkili kişiler erişebilmelidir.

• Saklama ve imha süreçleri oluşturulmalıdır.

Özellikle plaka tanıma, POS ve video kayıtlarının birbiriyle ilişkilendirilmesi durumunda kişisel veri işleme amaçları ve erişim yetkileri ayrıca değerlendirilmelidir.

Akaryakıt İstasyonlarında Siber Güvenlik

Modern akaryakıt istasyonlarında kamera kayıt cihazları, otomasyon sistemleri, ödeme terminalleri ve çeşitli ağ bileşenleri birlikte çalışmaktadır.

Bu durum farklı güvenlik seviyelerine sahip cihazların aynı altyapıda bulunmasına neden olabilir.

Siber güvenlik açısından:

• CCTV ağı ile ödeme ve otomasyon ağları uygun biçimde ayrıştırılmalıdır.

• Varsayılan şifreler değiştirilmelidir.

• Uzaktan erişim güvenli yöntemlerle gerçekleştirilmelidir.

• Kullanıcı yetkileri sınırlandırılmalıdır.

• Firmware ve güvenlik güncellemeleri kontrol edilmelidir.

• Gereksiz açık ağ servisleri kapatılmalıdır.

• Alarm ve kayıt sistemlerinin kesinti davranışı test edilmelidir.

• Olay kayıtları ve erişim günlükleri korunmalıdır.

Özellikle bayi denetim ve pompa otomasyon sistemlerinin mevcut işleyişini etkileyebilecek bağlantılar, yetkili otomasyon taraflarıyla değerlendirilmelidir.

CCTV sisteminin internete erişebilmesi, pompa otomasyonuna sınırsız ağ erişimi verilmesini gerektirmez.

Akaryakıt İstasyonlarında İlgili Mevzuat ve Standartlar

Standartların uluslararası sürümleri ile Türkiye'de uygulanacak TS/TS EN karşılıkları ayrı değerlendirilmelidir.

Ayrıca tesisin LPG, akaryakıt, market, oto yıkama veya başka faaliyetler içerip içermemesine göre ilave gereklilikler oluşabilir.

Akaryakıt İstasyonu Güvenlik Sistemleri Karşılaştırması

Bu teknolojiler doğrudan birbirinin yerine geçen alternatifler değildir. Proje kapsamına göre birlikte kullanılabilirler.

Örnek Akaryakıt İstasyonu Güvenlik Mimarisi

Market, birden fazla pompa adası, araç giriş-çıkışları ve tanker boşaltım alanına sahip örnek bir akaryakıt istasyonunu düşünelim.

Bu tesiste aşağıdaki yaklaşım başlangıç değerlendirmesi için kullanılabilir.

Bu tablo örnek sistem mimarisidir. Kesin cihaz sayısı, ürün modeli veya montaj konumu önerisi değildir.

Gerçek proje; tesis yerleşimi, risk analizi, Patlamadan Korunma Dokümanı, yetkili tarafların gereklilikleri ve saha keşfiyle oluşturulmalıdır.

Akaryakıt İstasyonu Güvenlik Sistemi Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

1. Tesisin Risk Haritasını Oluşturun

Pompa adaları, giriş-çıkışlar, tanker boşaltım, market ve teknik alanları ayrı değerlendirin.

2. Kamera Görevlerini Belirleyin

Genel görüntüleme ile plaka okuma veya işlem ayrıntısı kaydı için farklı görüntüleme kriterleri oluşturun.

3. Tehlikeli Bölgeleri Doğrulayın

Ex korumalı ekipman seçiminde tehlikeli bölge sınıflandırmasını esas alın.

4. Otomasyon Entegrasyonunu Kontrol Edin

CCTV, POS ve pompa otomasyonu arasında kurulacak bağlantıların teknik ve düzenleyici uygunluğunu değerlendirin.

5. Kayıt Süresini Belirleyin

İlgili mevzuat, sözleşme, KVKK ve kayıt gereksinimlerine göre depolama kapasitesi hesaplayın.

6. Kesinti Senaryolarını Planlayın

Elektrik, internet, ağ ve disk arızalarında kritik işlevlerin nasıl davranacağını belirleyin.

7. Sistemin Güvenilirliğini Sahada Test Edin

Gündüz ve gece görüntüleri, plaka okuma, alarm iletimi, arıza bildirimleri ve kayıtların geri oynatılması gibi işlevleri doğrulayın.

Akaryakıt İstasyonu Güvenlik Sistemleri Teknik Kontrol Listesi

• İstasyonun güvenlik risk analizi yapıldı mı?
• EPDK ve ilgili lisans yükümlülükleri incelendi mi?
• Pompa adaları ve araç girişleri için kamera yerleşimi planlandı mı?
• Gece plaka okuma performansı test edildi mi?
• Market ve kasa için kamera kapsamı doğrulandı mı?
• Tehlikeli alan sınıflandırması incelendi mi?
• Ex ekipmanların sertifika ve montaj uygunluğu kontrol edildi mi?
• LPG/gaz algılama ve acil durum kontrol işlevleri doğrulandı mı?
• POS ve video entegrasyonu test edildi mi?
• Pompa otomasyon bağlantıları yetkili taraflarla değerlendirildi mi?
• NVR kayıt kapasitesi hesaplandı mı?
• Kayıt süresi ve KVKK saklama politikası belirlendi mi?
• UPS ve gerekli enerji sürekliliği sağlandı mı?
• Uzaktan erişim ve ağ güvenliği kontrol edildi mi?
• Alarm ve güvenlik sistemi arızaları için bildirimler yapılandırıldı mı?
• Saha testleri ve periyodik bakım planı oluşturuldu mu?

Bu kontrol listesi teknik ön değerlendirme amacı taşır. Kesin mühendislik projesinin ve mevzuata uygunluk değerlendirmesinin yerine geçmez.

Sık Sorulan Sorular

Akaryakıt istasyonlarında hangi güvenlik sistemleri kullanılır?

IP kamera, plaka tanıma, hırsız alarmı, geçiş kontrol, market güvenliği, yangın ve gaz algılama, çevre güvenliği ve merkezi izleme sistemleri kullanılabilir.

Akaryakıt istasyonlarında kamera sistemi zorunlu mu?

EPDK'nin 10338 ve 1240 sayılı kararlarına ilişkin açıklamaları, faaliyet ve istasyon otomasyonunun niteliğine göre gerektiğinde kamera konumlandırılmasını öngörmektedir. İstasyonun uygulanabilir yükümlülükleri ayrıca doğrulanmalıdır.

Benzin istasyonlarında kaç kamera olmalı?

Bütün istasyonlar için geçerli tek bir kamera sayısı yoktur. Kamera sayısı tesisin büyüklüğüne, pompa adalarına, araç girişlerine, markete ve diğer risk alanlarına göre belirlenmelidir.

Akaryakıt istasyonlarında Exproof kamera zorunlu mu?

Tehlikeli olarak sınıflandırılan bölgelere yerleştirilecek elektrikli ekipmanların ilgili Ex gerekliliklerine uygun olması gerekir. Ancak bütün istasyon kameralarının otomatik olarak Exproof olması gerektiği söylenemez.

Plaka tanıma sistemi yakıt bedelini ödemeden kaçan araçları tespit edebilir mi?

Desteklenen sistemlerde araç plakaları ve ilgili görüntüler kaydedilebilir. Ancak olayın kesin niteliği ve hukuki sorumluluk yalnızca plaka okuma sonucuyla belirlenemez.

UTTS ile plaka tanıma aynı şey mi?

Hayır. UTTS, akaryakıt satış işlemlerinde taşıt bilgisinin düzenlenmiş donanım üzerinden aktarılması için kullanılır. ANPR/LPR ise kamera görüntüsünden plaka okur.

Akaryakıt istasyonlarında gaz dedektörü gerekli mi?

Özellikle LPG bulunan istasyonlarda ilgili yönetmelikte gaz algılama ve acil durum kontrolüne ilişkin özel hükümler bulunmaktadır. Kesin sistem gereklilikleri tesisin faaliyet ve risk koşullarına göre değerlendirilmelidir.

Akaryakıt istasyonlarında kamera kayıtları kaç gün tutulmalı?

EPDK kapsamındaki yükümlülükler ve uygulanabilir diğer mevzuat kontrol edilmelidir. Bütün akaryakıt istasyonları için genel geçer bir 30 veya 90 günlük süre varsayılmamalıdır.

Market ve pompa kameraları aynı NVR'a bağlanabilir mi?

Uygun kayıt sistemi ve ağ mimarisiyle teknik olarak mümkün olabilir. Ancak cihaz uyumluluğu, erişim yetkileri, kayıt gereksinimleri ve ilgili otomasyon yükümlülükleri değerlendirilmelidir.

Zincir akaryakıt istasyonları merkezden izlenebilir mi?

Uygun VMS ve haberleşme altyapısıyla birden fazla istasyonun kamera, alarm ve belirli güvenlik olayları merkezi olarak izlenebilir.

Akaryakıt İstasyonlarında Doğru Güvenlik Sistemi Nasıl Projelendirilir?

Akaryakıt istasyonlarında güvenlik sistemi seçimi, yalnızca kamera sayısına veya kullanılan alarm markasına göre yapılmamalıdır.

Pompa adaları ve araç geçiş noktalarında görüntüleme ve plaka tanıma ön plana çıkarken market ve kasa alanlarında kayıt ayrıntısı ve işlem güvenliği önem kazanır. Teknik odalar ve tank sahalarında ise yetkisiz erişimin önlenmesi ve tesis güvenliği farklı gereksinimler oluşturur.

Özellikle akaryakıt ve LPG bulunan tehlikeli bölgelerde ekipman seçimi, ilgili patlayıcı ortam sınıflandırması ve kurulum standartları doğrultusunda gerçekleştirilmelidir.

Başarılı bir akaryakıt istasyonu güvenlik projesinin temelinde doğru risk analizi, mevzuata uygun ekipman seçimi, güvenilir CCTV kayıtları, kontrollü entegrasyon, doğrulanmış saha performansı ve sürdürülebilir bakım süreçleri bulunmaktadır.

Bu nedenle akaryakıt istasyonu güvenliği, birbirinden bağımsız cihazların satın alınması yerine bütün tesisin güvenlik mimarisinin tasarlanması olarak ele alınmalıdır.

Kaynaklar

1. EPDK — Petrol Piyasası ve Bayi Denetim Sistemine İlişkin Sık Sorulan Sorular — 10338 ve 1240 sayılı kararlar kapsamında kamera, otomasyon ve sorumluluklar.

2. Resmî Gazete — 10338 Sayılı Bayi Denetim Sistemi Yetkilendirme Kararı — Bayi denetim sistemine ilişkin düzenleme.

3. T.C. Adalet Bakanlığı — Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik — Özellikle LPG ikmal ve depolama güvenliğine ilişkin hükümler.

4. T.C. Sağlık Bakanlığı — Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik — Tehlikeli alan sınıflandırması ve Patlamadan Korunma Dokümanı.

5. T.C. Ticaret Bakanlığı — Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve 2014/34/AB — ATEX kapsamındaki ekipman uygunluğu.

6. IEC — IEC 60079-14:2024 — Patlayıcı atmosferlerde elektrik tesisatı tasarımı ve ekipman seçimi.

7. IEC — IEC 62676-4:2025 — Video gözetim sistemlerinin planlanması, kurulumu, testi ve bakımı.

8. GİB — Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi Hakkında Duyuru — UTTS'nin düzenleyici ve teknik kapsamı.

9. Milestone Systems — XProtect Transact — POS ve işlem verilerinin video ile ilişkilendirilmesi.

10. Kişisel Verileri Koruma Kurumu — İş Yerlerinde Güvenlik Kamerası Kullanımı — Görüntü işleme, ölçülülük, yetkilendirme ve saklama ilkeleri.